Blog

Welke productiepartner in Europa maakt ons consumentenproduct aantoonbaar verantwoord?

Niet de partij met de mooiste duurzaamheidspagina, maar de partij die vijf cijfers per artikel kan geven: scrapratio, recyclaat per polymeer, ketenafstand, energie bij de machine en scheidbaarheid. Met de trade-off bij elke knop en wat je sinds 27 september 2026 nog mag claimen.

Dolf Hendrikx

Medeoprichter en industrieel ontwerper ·

Aan vijf cijfers, en aan de vraag of een partij ze zonder aarzelen geeft: de scrapratio per artikel en wat er met de aanspuitingen gebeurt, het aandeel recyclaat dat per polymeer binnen jouw tolerantie haalbaar is, waar de onderdelen vandaan komen ten opzichte van waar je assembleert, hoeveel stroom er in een kilo product gaat en waar die vandaan komt, en of het product aan het eind van zijn leven te scheiden is. Een duurzaamheidspagina zegt daar niets over, een partij die deze vijf per batch kan rapporteren wel. Sinds 27 september 2026 is dat bovendien jouw probleem geworden: wat je over je product beweert, moet je kunnen onderbouwen.

Welke cijfers vraag je op bij een productiepartner?

Vijf, en vraag er meteen bij wie ze meet en hoe vaak. Het verschil tussen een partij die hierop stuurt en een partij die er beleid over heeft, zie je binnen één gesprek.

| Knop | Wat je vraagt | Een bruikbaar antwoord | De trade-off | | --- | --- | --- | --- | | Afval in productie | Scrapratio per artikel, en wat er met de aanspuitingen gebeurt | Een percentage per artikel, gemeten per batch, plus het aandeel dat terug het proces in gaat | Terugmalen drukt de materiaalkosten maar verkort de ketens van het polymeer | | Recyclaat | Welk percentage per polymeer, en of het uit eigen productie of uit de consumentenstroom komt | Een percentage dat in een proefronde is gehaald, met de gemeten maatafwijking erbij | Kleurvastheid en batchvariatie kosten ingangscontrole | | Ketenafstand | Waar de grondstof en de componenten vandaan komen | Herkomst per onderdeel, niet alleen de assemblagelocatie | Dichterbij is meestal duurder per stuk | | Energie bij de machine | Verbruik per kilo product, machinetype, eigen opwek | Een gemeten verbruik per artikel of per machine-uur | Een elektrische pers is zuiniger en duurder in aanschaf | | Scheidbaarheid | Welke materialen zitten onlosmakelijk aan elkaar vast | Een stuklijst met materiaal per onderdeel en het type verbinding | Een monomateriaal-ontwerp kost soms extra onderdelen of assemblagetijd |

De vuistregel bij deze tabel: een partij die deze vijf per artikel kan geven, stuurt er ook op. Krijg je alleen een beleidsdocument, dan is er niets om op te sturen en ook niets om over te claimen.

De laatste rij wordt de lastigste zodra er een zacht deel op een hard deel zit. Wat TPE of siliconen in serie overmolden op een hard deel met de scheidbaarheid en met het afval uit afgekeurde delen doet, is daar apart uitgewerkt.

Hoeveel recyclaat kan er in een consumentenproduct?

Begin niet bij post-consumer recyclaat maar bij je eigen afval, want dat is het schoonste recyclaat dat er is en je kent de herkomst. Een rekenvoorbeeld met verzonnen uitgangspunten, om de orde van grootte te laten zien: een onderdeel van 80 gram in een matrijs met een koud aanspuitkanaal, waarbij de aanspuiting 20 gram weegt. Dan is 20 procent van elke shot geen product. Bij 50.000 stuks per jaar is dat 1.000 kilo aanspuiting op 4.000 kilo product, en gaat dat de afvalcontainer in, dan koop je elk jaar een kwart meer materiaal dan je verkoopt. Materiaalverlies is daarmee ook de eerste knop als je de fabricagekosten van een bestaand product wilt verlagen.

Vraag dus altijd het schotgewicht naast het productgewicht, en wat er met het verschil gebeurt. Een hotrunner haalt de aanspuiting weg, maar kost meer in de matrijs. Terugmalen en bijmengen is goedkoper, maar elke maalronde verkort de moleculaire ketens, dus er zit een grens aan hoe vaak hetzelfde materiaal rond kan en die grens verschilt per polymeer.

Post-consumer recyclaat is een ander verhaal. De kleur verschuift per batch, de slagvastheid loopt uiteen, en de krimp kan net anders uitvallen dan bij nieuw materiaal, waardoor je maten op de rand van de tolerantie komen. Dat is oplosbaar, maar niet op papier: vraag een proefronde met het percentage dat je echt wilt draaien, meet daarna je kritische maten, en leg het percentage en de meetmethode vast in de artikelspecificatie en niet in de offerte. Voor voedselcontact is de ruimte beperkt: onder Verordening (EU) 2022/1616 zijn mechanisch gerecycled PET van een toegelaten recycler en gesloten kringlopen de enige erkende routes.

Scheelt produceren dichter bij huis echt uitstoot?

Minder dan de meeste merken aannemen, en op andere punten meer. Het GLEC-raamwerk versie 3.0 geeft voor een dieseltrekker met oplegger onder de 34 ton een factor van 0,089 kilo CO2-equivalent per tonkilometer. Voor zeecontainervaart ligt de gepubliceerde factor per tonkilometer ruwweg een factor zeven lager, al verschillen bronnen in eenheid en systeemgrens, dus gebruik de factor van je eigen vervoerder. Praktisch betekent dat: een zeereis van 20.000 kilometer weegt per kilo product ongeveer even zwaar als 2.700 kilometer vrachtwagen. Een Europese keten met lange wegtransporten erin komt dus dichter bij de Aziatische uit dan het woord lokaal suggereert.

Zet daar de twee andere posten naast. Voor mechanisch gerecycled PP-maalgoed noemt het EcoProfile van Plastics Recyclers Europe 1,27 kilo CO2-equivalent per kilo, op data uit 2022. Het spuitgieten zelf komt in openbare datasets op 1 tot 2,1 kWh per kilo verwerkt materiaal, met een nog grotere spreiding tussen machines: een studie van MIT meet 19,0, 13,2 en 12,6 megajoule per kilo voor respectievelijk hydraulische, hybride en volledig elektrische machines, inclusief randapparatuur. Die getallen zijn op verschillende systeemgrenzen gemeten en dus niet onderling optelbaar, maar de rangorde is duidelijk: het materiaal weegt het zwaarst, daarna de machine, en pas daarna de afstand.

Waar een korte keten wél hard wint, is doorlooptijd, voorraad en invoerrecht. Dat zijn echte voordelen en ze zijn makkelijker te onderbouwen dan een uitstootverhaal. Verkoop nabijheid dus als wat het is, en claim de uitstootwinst alleen als je hem hebt gerekend.

Welke claims mag je sinds 27 september 2026 nog maken?

Alleen claims die je per batch kunt onderbouwen. Sinds 27 september 2026 passen de lidstaten Richtlijn (EU) 2024/825 toe, die generieke milieuclaims verbiedt tenzij je een erkende uitmuntende milieuprestatie kunt aantonen, bijvoorbeeld met de EU Ecolabel. Woorden als milieuvriendelijk, groen, ecologisch en biologisch afbreekbaar vallen daaronder. Ook verboden: een claim over het hele product die alleen over een onderdeel klopt, klimaatneutraal op basis van compensatie, en een zelfgemaakt duurzaamheidslabel zonder certificeringsschema erachter. De omzetting in nationale wetgeving verschilt per land, dus controleer je eigen afzetmarkten.

Daarnaast geldt sinds 12 augustus 2026 de verpakkingsverordening (EU) 2025/40, met recyclebaarheidsklassen en minimumpercentages recyclaat in kunststofverpakkingen vanaf 1 januari 2030 en verhogingen in de jaren daarna. De percentages verschillen per verpakkingscategorie, dus kijk artikel 7 na voor de jouwe.

De praktische consequentie is dat je geen betere formulering nodig hebt maar een meetbaar feit. Een zin als "gemaakt met 30 procent gerecycled polypropyleen, gemeten per batch" is geen marketing maar een specificatie, en precies dat type claim overleeft de nieuwe regels. Dat betekent ook dat je leverancierskeuze een juridische kant heeft gekregen: wie de cijfers niet levert, levert ook je onderbouwing niet.

Hoe leg je dit vast in plaats van erover te praten?

In de specificatie en het contract, niet in de offerte, want een offerte verdwijnt zodra de eerste order loopt. Zes punten die je concreet vastlegt:

  • Het aandeel recyclaat per polymeer, met de meetmethode en wie meet.
  • De scrapratio per artikel, wie hem rapporteert, en wat er gebeurt als hij structureel hoger uitvalt.
  • Wat er met de aanspuitingen gebeurt: terug het proces in, apart afgevoerd of verkocht.
  • Het gemeten energieverbruik per artikel of per machine-uur, met het machinetype erbij.
  • De herkomst per onderdeel, en de afspraak dat een wissel van toeleverancier gemeld wordt.
  • Hoe lang de onderbouwing per batch bewaard blijft, want bij een controle moet je hem kunnen laten zien.

Laat het ontwerp daarnaast toetsen voordat je de matrijzen bestelt. Veel van deze knoppen zijn na het staal niet meer te draaien: het aantal onderdelen, de materiaalcombinaties en de vraag of het product uit elkaar te halen is, liggen in het ontwerp vast. Een maakbaarheidstoets over de hele keten haalt die punten eruit op het moment dat ze nog gratis zijn, en zo'n toets loopt van onderdelen en assemblage tot verpakking en transport. Hoe wij een product van ontwerp naar serie begeleiden staat in onze werkwijze.

Production Heroes brengt producten van ontwerp naar serieproductie, van haalbaarheid en kostprijs tot sourcing en supply chain, en levert als toolshop matrijzen aan maakbedrijven in Europa, vanuit Nederland en een eigen presence in China.

Bronnen: de emissiefactor van 0,089 kilo CO2-equivalent per tonkilometer voor wegtransport komt uit het GLEC-raamwerk versie 3.0 (Smart Freight Centre, 2023), tank-to-wheel, voor een dieseltrekker met oplegger onder de 34 ton. De vergelijking met zeevracht gaat uit van openbare factoren voor containervaart van ongeveer 12 gram CO2-equivalent per tonkilometer; die bronnen verschillen onderling in eenheid en systeemgrens, dus reken met de factor van je eigen vervoerder. De waarde van 1,27 kilo CO2-equivalent per kilo voor mechanisch gerecycled PP-maalgoed komt uit het EcoProfile van Plastics Recyclers Europe op data uit 2022. De bandbreedte van 1 tot 2,1 kWh per kilo verwerkt materiaal komt uit openbare datasets zoals samengevat in onderzoek naar het energieverbruik van spuitgieten (2023); de waarden van 19,0, 13,2 en 12,6 megajoule per kilo voor hydraulische, hybride en elektrische machines komen uit onderzoek van MIT naar het energiegebruik van spuitgietmachines (Thiriez en Gutowski, 2006). De regels voor recyclaat in voedselcontact komen uit Verordening (EU) 2022/1616 en Verordening (EU) 10/2011. De claimregels komen uit Richtlijn (EU) 2024/825, die de lidstaten sinds 27 september 2026 toepassen, en de verpakkingsregels uit Verordening (EU) 2025/40, van toepassing sinds 12 augustus 2026. Het rekenvoorbeeld met de aanspuiting gebruikt verzonnen uitgangspunten en is geen prijsopgave.

Veelgestelde vragen

Hoeveel recyclaat kan er in een spuitgietonderdeel zonder dat de maatvoering wegloopt?
Dat hangt van het polymeer en de herkomst af. Eigen regrind laat zich in beperkte percentages goed bijmengen, post-consumer recyclaat varieert sterker per batch. Vraag een proefronde met het werkelijke percentage, meet daarna je kritische maten, en leg het percentage vast in de artikelspecificatie.
Mag er recyclaat in een product dat voedsel raakt?
Alleen via een toegelaten technologie onder Verordening (EU) 2022/1616. In de praktijk is dat mechanisch gerecycled PET van een per proces toegelaten recycler, plus gesloten kringlopen. Voor andere polymeren is post-consumer recyclaat in voedselcontact voorlopig geen route. Het eindproduct moet daarnaast aan Verordening (EU) 10/2011 voldoen.
Welke certificaten zeggen echt iets over hoe er geproduceerd wordt?
ISO 14001 toont aan dat er een milieumanagementsysteem is, niet wat de uitstoot of de scrapratio is. ISO 50001 doet hetzelfde voor energie. Vraag daarom naast het certificaat om de cijfers zelf: scrapratio per artikel, kWh per kilo, aandeel recyclaat per polymeer, en wie ze meet.
Scheelt produceren in Europa in plaats van Azië veel CO2?
Minder dan vaak gedacht bij een compact kunststof onderdeel. Per tonkilometer ligt zeevracht ruwweg een factor zeven onder wegtransport, dus een lange Europese wegrit eet een deel van de winst weer op. De grootste knoppen zijn het materiaal en de stroom bij de machine.
Wat mag ik sinds 27 september 2026 nog op de verpakking zetten?
Generieke claims als milieuvriendelijk, groen of eco mogen alleen nog met een erkend bewijs van uitmuntende milieuprestatie, zoals de EU Ecolabel. Klimaatneutraal op basis van compensatie en zelfgemaakte duurzaamheidslabels mogen niet meer. Een meetbaar feit over het product mag wel.
Is produceren met recyclaat goedkoper?
Soms. Recyclaat is per kilo meestal goedkoper dan nieuw materiaal, maar kleurvastheid en batchvariatie kosten extra ingangscontrole en soms een hogere afkeur. Reken met de kiloprijs en de verwachte afkeur samen, en vraag een proefronde voordat je het percentage vastlegt.